زنجان | روایت فعالیت یک روحانی در مسجد امام حسن مجتبی (ع) طارم ؛

مسجدی که با نهج‌البلاغه جان گرفت

مسجد امام حسن مجتبی(ع) طارم طی چهار سال فعالیت نهج‌البلاغه‌محور حجت‌الاسلام دکتر حسین اکبری، از محل اقامه نماز فراتر رفته و به پایگاهی برای تفکر، تربیت و حضور نوجوانان و جوانان تبدیل شده است؛ تجربه‌ای که حضور نزدیک به ۳۰۰ جوان در جلسات شرح نهج‌البلاغه، بخشی از ظرفیت این جریان فرهنگی را به نمایش می‌گذارد.

مسجدی که با نهج‌البلاغه جان گرفت

به گزارش روابط عمومی سازمان تبلیغات اسلامی، مسجد در فرهنگ اسلامی تنها محلی برای برگزاری نماز و مناسک عبادی نیست، بلکه می‌تواند به کانونی برای اندیشه‌ورزی، تربیت نسل جوان، گفت‌وگو درباره مسائل روز و شکل‌گیری جریان‌های فرهنگی و اجتماعی در محله تبدیل شود؛ الگویی که امروز در مسجد امام حسن مجتبی(ع) طارم و با فعالیت‌های حجت‌الاسلام دکتر حسین اکبری و همکاری هیئت فاطمیون طارم در حال شکل‌گیری است.

حجت‌الاسلام دکتر حسین اکبری، مدرس و پژوهشگر حوزه نهج‌البلاغه که دارای مدرک دکتری در رشته نهج‌البلاغه است، حدود ۱۵ سال است که به تدریس و تبیین معارف این کتاب ارزشمند می‌پردازد و تاکنون ۱۲ جلد کتاب در این حوزه به چاپ رسانده است. او طی چهار سال گذشته، جلسات شرح و تبیین نهج‌البلاغه را در مسجد امام حسن مجتبی(ع) طارم برگزار کرده و این جلسات با استقبال قابل توجه مردم، به‌ویژه نوجوانان و جوانان، همراه شده است.

نهج‌البلاغه؛ محور جلسات فکری و تربیتی مسجد

سلسله جلسات شرح نامه ۳۱ نهج‌البلاغه یکی از برنامه‌های محوری این مسجد است که با تدریس حجت‌الاسلام دکتر اکبری و با همکاری هیئت فاطمیون طارم برگزار می‌شود. این جلسات تلاش دارد نهج‌البلاغه را از یک متن صرفاً مطالعاتی خارج کرده و مفاهیم آن را به موضوعی برای گفت‌وگو، تفکر و زندگی روزمره نوجوانان و جوانان تبدیل کند.

نامه ۳۱ نهج‌البلاغه که امیرالمؤمنین(ع) در آن مجموعه‌ای ارزشمند از توصیه‌های اخلاقی، تربیتی و اجتماعی را خطاب به فرزندشان امام حسن مجتبی(ع) بیان کرده‌اند، ظرفیت فراوانی برای ارتباط با نسل جوان دارد. پرداختن به مفاهیمی همچون خودشناسی، تربیت، انتخاب دوست، دنیاشناسی، تقوا، مسئولیت‌پذیری و شیوه مواجهه با مسائل زندگی، این نامه را به متنی کاربردی برای گفت‌وگو با نوجوانان و جوانان تبدیل کرده است.

حضور نزدیک به ۳۰۰ نوجوان و جوان در مسجد

یکی از ویژگی‌های قابل توجه این جلسات، استقبال گسترده نوجوانان و جوانان است؛ به‌گونه‌ای که در جلسات شرح نهج‌البلاغه نزدیک به ۳۰۰ نوجوان و جوان دختر و پسر حضور پیدا می‌کنند. این میزان حضور نشان می‌دهد مسجد، در صورت ارائه برنامه‌های متناسب با نیاز فکری و تربیتی نسل جدید، همچنان می‌تواند یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های ارتباط با جوانان باشد.

حضور این جمعیت در مسجد صرفاً به شرکت در یک کلاس آموزشی محدود نشده است؛ بلکه تلاش شده فضای مسجد به محیطی برای شکل‌گیری ارتباطات انسانی، گفت‌وگو، پرسشگری، تفکر و رشد معنوی تبدیل شود. در چنین الگویی، نوجوان و جوان مسجد را نه فقط به عنوان محل اقامه نماز، بلکه به عنوان خانه‌ای برای یادگیری، اندیشه و رشد خود می‌شناسد.

۱۵ سال تجربه تدریس برای تربیت نسل جدید

حجت‌الاسلام دکتر اکبری با پشتوانه حدود ۱۵ سال تدریس نهج‌البلاغه و انتشار ۱۲ جلد کتاب، تلاش کرده است تجربه علمی و آموزشی خود را در فضای مسجد در اختیار نسل جوان قرار دهد. استمرار چهار ساله این جلسات در مسجد امام حسن مجتبی(ع) نیز نشان‌دهنده یک فعالیت مقطعی و مناسبتی نیست؛ بلکه با یک جریان مستمر تربیتی و معرفتی مواجه هستیم که به مرور زمان توانسته مخاطبان بیشتری را جذب کند.

در کنار برگزاری جلسات آموزشی، حاصل این فعالیت‌ها به تربیت نیروهای فرهنگی و مربی نیز منجر شده است. بر اساس این فعالیت‌ها، تاکنون ۲۰ مربی تربیت شده‌اند تا بتوانند در مسیر آموزش و انتقال مفاهیم نهج‌البلاغه و معارف دینی نقش‌آفرینی کنند.

تجربه‌ای که به یک جریان تبدیل شده است

فعالیت‌های نهج‌البلاغه‌محور حجت‌الاسلام اکبری در مسجد امام حسن مجتبی(ع) به یک برنامه محدود نمانده و در قالب دوره‌های مختلف نیز ادامه یافته است. در چهار دوره برگزارشده، مجموعاً حدود ۱۲۰۰ نفر در برنامه‌ها حضور داشته‌اند؛ آماری که بیانگر ظرفیت بالای مسجد برای میزبانی از برنامه‌های معرفتی و تربیتی است.

در این میان، نقش هیئت فاطمیون طارم نیز در پشتیبانی و همراهی با این جریان فرهنگی قابل توجه است. پیوند میان مسجد، هیئت و استاد باعث شده است ظرفیت‌های موجود در کنار یکدیگر قرار گرفته و برنامه‌ها با انسجام بیشتری دنبال شوند. این همکاری نشان می‌دهد که هیئت و مسجد، به جای فعالیت‌های جدا از یکدیگر، می‌توانند در یک منظومه مشترک فرهنگی برای تربیت نسل جوان نقش‌آفرینی کنند.

وقتی مسجد دوباره به محل تفکر تبدیل می‌شود
 

یکی از مهم‌ترین دستاوردهای این فعالیت‌ها را می‌توان در تغییر فضای مسجد و افزایش حضور مردم مشاهده کرد. بنا بر گزارش‌های موجود، پیش از شکل‌گیری و استمرار این برنامه‌ها، جمعیت نمازگزاران مسجد محدودتر بود؛ اما با آغاز فعالیت‌های فرهنگی، معرفتی و آموزشی و استمرار جلسات نهج‌البلاغه، حضور مردم و به‌ویژه جوانان افزایش چشمگیری پیدا کرده است.

این تجربه نشان می‌دهد رونق مسجد فقط با افزایش برنامه‌ها اتفاق نمی‌افتد، بلکه با ایجاد محتوای جذاب، تربیت مربی، حضور استاد توانمند و میدان دادن به نوجوان و جوان شکل می‌گیرد. وقتی جوان احساس کند مسجد برای سؤال‌ها، دغدغه‌ها و نیازهای فکری او برنامه دارد، ارتباط او با مسجد نیز از یک حضور مناسبتی فراتر می‌رود.

امروز مسجد امام حسن مجتبی(ع) طارم تلاش می‌کند در کنار اقامه نماز و برنامه‌های عبادی، به محلی برای مطالعه، گفت‌وگو، پرسش و پاسخ، آموزش معارف و تربیت نیروهای جوان تبدیل شود؛ همان کارکردی که مسجد در صدر اسلام به عنوان یک مرکز مهم اجتماعی، فرهنگی و تربیتی بر عهده داشت.

مسجدی که برای جوان «خانه دوم» می‌شود

آنچه در مسجد امام حسن مجتبی(ع) طارم در حال شکل‌گیری است، نمونه‌ای از ظرفیت نهفته مساجد برای حل بخشی از مسائل فرهنگی و تربیتی جامعه است. حضور نزدیک به ۳۰۰ نوجوان و جوان در یک برنامه مستمر نهج‌البلاغه‌محور، تربیت ۲۰ مربی و حضور حدود ۱۲۰۰ نفر در چهار دوره برگزارشده، نشان می‌دهد اگر برای مسجد مأموریت مشخص، محتوای مناسب و مربی توانمند تعریف شود، می‌توان بار دیگر مسجد را به محور زندگی فرهنگی محله تبدیل کرد.

در این تجربه، نهج‌البلاغه وسیله‌ای برای پیوند دادن نسل جدید با معارف علوی شده و مسجد نیز از یک مکان صرفاً عبادی به محیطی برای تفکر، تربیت و ارتباط اجتماعی تبدیل شده است. همکاری هیئت فاطمیون طارم با حجت‌الاسلام دکتر اکبری نیز نمونه‌ای از هم‌افزایی ظرفیت‌های مردمی و دینی است که می‌تواند الگویی برای سایر مساجد باشد.

مسجد امام حسن مجتبی(ع) طارم امروز تنها محل برگزاری نماز نیست؛ محل عبادت، محل یادگیری، محل تفکر و محل تربیت نسل آینده است. و شاید مهم‌ترین نشانه موفقیت این جریان، همین باشد که نوجوان و جوان، مسجد را نه به عنوان مکانی که صرفاً باید به آن رفت، بلکه به عنوان مکانی که می‌تواند در آن رشد کرد، اندیشید، پرسید و مسیر زندگی را بهتر شناخت، تجربه می‌کند.

1405/06/03